“Халқлар дўстлиги” кўкрак нишони — Ўзбекистон Республикасида миллатлараро дўстлик ва тотувлик муҳитини мустаҳкамлашга қўшган ҳиссаси учун бериладиган мукофот. Ушбу саҳифада нишон билан тақдирланганлар тоифалари, мукофотлаш тартиби, 2021 ва 2022 йиллардаги тантанали топшириш маросимлари ҳамда ҳудудлар бўйича мукофотланганлар сони ҳақида маълумот келтирилган.
Нишоннинг таъсис этилиши
Президент Олий Мажлисга йўллаган Мурожаатномасида жамиятда миллатлараро тотувлик ва диний бағрикенглик муҳитини мустаҳкамлаш борасидаги ишлар изчил давом эттирилишига алоҳида тўхталиб, 30 июль — “Халқаро дўстлик куни” муносабати билан юртимизда 30 июлни “Халқлар дўстлиги куни” деб белгилашни таклиф этди. Шу билан бирга “Халқлар дўстлиги” кўкрак нишонини таъсис этиш ҳақидаги ташаббус ҳам қўллаб-қувватланди.
Нишон билан мукофотлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 1 июндаги 335-сонли қарори билан белгиланган. Мукофотлашга оид ҳужжатлар белгиланган тартибда кўриб чиқилади: тавсияларни миллий маданий марказлар, дўстлик жамиятлари, вилоят ҳокимликлари ва ташкилотлар киритади, якуний рўйхат қўмита орқали шакллантирилади.
Ким тақдирланади
Қарорга асосан кўкрак нишони қуйидагиларга берилади:
- юртимизда яшаётган барча миллат ва элатлар вакиллари ўртасида миллатлараро дўстлик ва тотувлик муҳитининг мустаҳкамланишига муносиб ҳисса қўшганлар;
- миллий маданий марказлар ва дўстлик жамиятлари фаолияти самарадорлигини ошириш борасида фидокорона меҳнат қилганлар;
- хорижий мамлакатлар халқлари билан дўстлик ва ҳар тарафлама ҳамкорликни ривожлантиришда самарали натижаларга эришганлар.
Мукофотланувчилар сафига маҳаллий ва хорижий давлат органлари ходимлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари, тадбиркорлик субъектлари, ижтимоий соҳа ва оммавий ахборот воситалари вакиллари, диний конфессиялар вакиллари ҳамда чет элдаги ватандошлар киради.
2021 йил: биринчи мукофотлаш
Мамлакатда илк маротаба 2021 йил 30 июль санасида Халқлар дўстлиги куни кенг нишонланди. Байрам муносабати билан 2021 йил 31 июлда “Халқлар дўстлиги куни муносабати билан бир гуруҳ ватандошларни мукофотлаш тўғрисида” Президент фармони қабул қилинди: унга кўра бир гуруҳ юртдошлар орден ва медаллар, шунингдек “Халқлар дўстлиги” кўкрак нишони билан тақдирланди.
Биринчи тантанали топшириш маросими 2021 йил 29 июль куни Миллатлараро муносабатлар ва хорижий мамлакатлар билан дўстлик алоқалари қўмитасида бўлиб ўтди. Унда қўмита мутасадди ходимлари, миллий маданий марказлар ва дўстлик жамиятлари раислари ва фаоллари ҳамда ОАВ вакиллари иштирок этди. Маросимда бугун юртимизда 130 тадан ортиқ миллат ва элат, 16 та диний конфессия вакиллари ҳамжиҳатликда яшаётгани, республикада таълим етти тилда — ўзбек, қорақалпоқ, рус, тожик, қозоқ, қирғиз ва туркман тилларида олиб борилаётгани, 12 тилда телекўрсатув ва 13 тилда радиоэшиттиришлар эфирга узатилаётгани таъкидланди. Маросим ҳақида батафсил: “Халқлар дўстлиги” кўкрак нишонини тантанали топшириш маросими.
Шу йилнинг 3–6 август кунлари мукофотлар барча вилоятларда ўз эгаларига топширилди:
- Сурхондарё вилояти — 1 нафар фуқаро II даражали “Саломатлик” ордени, 8 нафар фуқаро кўкрак нишони билан;
- Фарғона вилояти — вилоят ҳокимлиги қабуллар уйида давлат мукофотлари ва кўкрак нишонлари, маросимда қўмита раиси иштирок этди;
- Бухоро вилояти — 1 нафар “Дўстлик” ордени ва 9 нафар турли миллат вакилларига кўкрак нишони; вилоятда 40 дан ортиқ миллатга мансуб 100 минг нафарга яқин аҳоли яшаши қайд этилди;
- Наманган вилояти — Янгиқўрғон туманида; вилоятда 50 дан ортиқ миллат ва элат вакиллари истиқомат қилади, реконструкция қилинган “Дўстлик уйи” фаолият бошлади;
- Сирдарё вилояти — турли миллат вакилларидан иборат 5 киши;
- Қорақалпоғистон Республикаси — Жўқорғи Кенгесда;
- Тошкент шаҳри ва бошқа вилоятлар — қўмита раҳбарияти иштирокида ҳокимликларда.
Хорижий фуқаролар ва чет элдаги ватандошлар
30 июль — “Халқлар дўстлиги куни” муносабати билан қўмита томонидан 26 нафар хорижий фуқаро “Халқлар дўстлиги” кўкрак нишони билан тақдирланди. Улар орасида дипломатлар, олимлар, тадбиркорлар, маданият арбоблари ва хорижий мамлакатлардаги дўстлик жамиятлари раҳбарлари бор; айримлари илгари “Дўстлик” ордени ёки “Самарқанд шаҳри фахрий фуқароси” унвонига сазовор бўлган. Айримлари байрам дастурида бевосита иштирок этган бўлса, пандемия сабаб юртимизга кела олмаганларга мукофотлар Ташқи ишлар вазирлиги ва элчихоналар орқали етказилди. Масалан, 2021 йил ноябрда Ўзбекистоннинг Ригадаги элчихонасида Латвиядаги Ўзбек маданият маркази раҳбарига нишон топширилди; Литвадаги ватандошга ҳам мустақилликнинг 30 йиллиги муносабати билан кўкрак нишони тақдим этилган.
2022 йил: иккинчи мукофотлаш
2022 йил 29 июлда “Халқлар дўстлиги куни муносабати билан бир гуруҳ фаолларни мукофотлаш тўғрисида” навбатдаги Президент фармони қабул қилинди. Тантанали маросимлар 2022 йил 14–17 август кунлари ҳудудларда ўтказилди:
- Фарғона вилояти — 10 нафар фарғоналикка, ҳокимлик қабуллар уйида;
- Навоий вилояти — 8 нафар навоийликка;
- Жиззах вилояти — қўмита раисининг хорижий алоқалар бўйича ўринбосари иштирокида;
- Андижон вилояти — вилоят ҳокимлигида;
- Самарқанд вилояти — турли миллат ватандошлари ва миллий маданий марказлар фаоллари иштирокида;
- Қашқадарё вилояти — вилоят ҳокимлигида, вилоят ҳокими иштирокида;
- Тошкент вилояти — ҳокимлик мажлислар залида;
- Хоразм вилояти — давлат ва жамоат ташкилотлари, миллий маданий марказлар вакилларига;
- Қорақалпоғистон Республикаси — ОАВ вакиллари, дўстлик жамиятлари фаоллари ва жамоат ташкилотлари ходимларига.
Рўйхат ҳақида
Мукофотланганларнинг тўлиқ номма-ном рўйхати ушбу сайтда эълон қилинмайди: бу шахсга доир маълумот бўлиб, расмий манба — Президент фармонлари ва қўмитанинг ҳуқуқий вориси ҳисобланган давлат идораси. Юқорида фақат ҳудудлар, тоифалар ва сон кўрсаткичлари келтирилган. Нишон ва Халқлар дўстлиги куни ҳақида батафсил: Ўзбекистонда Халқлар дўстлиги куни белгиланди; миллий маданий марказлар ҳақида — рус тилидаги саҳифада.